Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7SAY403SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI3+0+03530.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Sağlık Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı; öğrencilere sağlık politikasının kavramsal çerçevesini, politika belirleme süreçlerini ve aktörlerini (ulusal/uluslararası) öğretmek; sağlık sistemlerinin temel amaçlarını ve performans göstergelerini tanıtmak; sağlık sisteminin kontrol düğmeleri (finansman, ödeme, örgütlenme vb.) aracılığıyla sistemin nasıl yönetildiğini analiz etmek ve Türkiye sağlık sisteminin gelişimini Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) çerçevesinde değerlendirme yetisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriği Bu derste Giriş ve Temel Kavramlar: Politika, Siyaset ve Sağlık Politikası tanımları, Güç Teorileri, Politika Belirleme Modelleri:
Sağlık Politikasının Amaçları, Sağlık Göstergeleri, Sağlık Sektöründe İhtiyaç ve Talep, Sağlık Politikası Aktörleri
Sağlık Politikası Belirleme Süreci, Kontrol Düğmeleri 1 - Ödeme Yöntemleri, Kontrol Düğmeleri 2 - Finansman ve Davranış. Kontrol Düğmeleri 3 - Düzenleme ve Örgütleme,
Sağlık Politikalarında Öncelik Belirleme, Sağlık Hizmetlerine Erişim, Türkiye Sağlık Politikaları ve SDP konuları ele alınacaktır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri yüz yüze anlatım
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Mehmet GÖZLÜ
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar slayt
Ders Notları • Gözlü, M. (2025). Sağlık Politikası ve Planlaması Ders Notları ve Sunumları. Osmaniye Korkut Ata Üniversitesi.
Okuma Listesi:
• T.C. Sağlık Bakanlığı. (İlgili Yıllar). Sağlık İstatistikleri Yıllıkları.
• TÜİK. (2019/2023). Sağlık Harcamaları İstatistikleri.
• OECD. (2019). Health Data.
• Dünya Sağlık Örgütü (WHO). National Health Policies, Strategies and Plans Framework.
• Walt, G., & Gilson, L. (1994). Reforming the health sector in developing countries: the central role of policy analysis.
• Bate, A., & Mitton, C. (2006). Priority setting in health care.
• Saltman, R. B., & Figueras, J. (1997). European Health Care Reform: Analysis of Current Strategies.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %50
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 35
Ödev 1 % 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ödevler 1 26 26
Ara Sınavlar 1 15 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 25 25
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 ÖÇ 1: Sağlık politikası ve planlamasının temel kavramlarını, güç teorilerini, ulusal/uluslararası aktörlerini ve politika belirleme modelleri ile süreçlerini (DSÖ çerçevesi) açıklar.
Beceri 
2 ÖÇ 2: Sağlık sistemlerinin temel amaçlarını (sağlık statüsü, memnuniyet, finansal hakkaniyet) ve bu amaçlara ulaşmayı ölçmede kullanılan temel sağlık göstergelerini analiz eder.
3 ÖÇ-3: Sağlık hizmetlerinde ihtiyaç, talep ve istek kavramlarını; sağlık hizmetlerine erişim boyutlarını ve erişimde eşitlik/hakkaniyet ilkelerini değerlendirir.
4 ÖÇ-4: Sağlık sisteminin "kontrol düğmeleri" olan finansman, ödeme, örgütleme, düzenleme ve davranış mekanizmalarını ve bu mekanizmaların sistem üzerindeki etkilerini karşılaştırır.
5 ÖÇ-5: Sağlık politikalarında öncelik belirleme yaklaşımlarını tartışır ve Türkiye sağlık sisteminin yapısı ile Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) gibi temel politikalarını bu çerçevede değerlendirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş ve Temel Kavramlar: Politika, Siyaset ve Sağlık Politikası tanımları. Güç Teorileri
2 Politika Belirleme Modelleri: Rasyonel Model, Sınırlı Rasyonalite, Marjinal Model, Ara Yol (Karma) Modeli.
3 Sağlık Politikasının Amaçları: Sağlık statüsünün iyileştirilmesi, memnuniyet, finansal katılımda hakkaniyet (yatay ve dikey hakkaniyet).
4 Sağlık Göstergeleri: Sağlık statüsü ve belirleyicileri (Blum Modeli). Gösterge seçim kriterleri (Eyleme geçirilebilirlik, güvenilirlik vb.).
5 Sağlık Sektöründe İhtiyaç ve Talep: İhtiyaç türleri (Normatif, Hissedilen, İfade Edilen, Karşılaştırmalı), Buzdağı Modeli, Talep kavramı ve etkileyen faktörler
6 Sağlık Politikası Aktörleri: Yasama, Yürütme, Yargı, Bürokrasi, STK'lar, Medya ve Uluslararası Kuruluşlar (DSÖ, DB).
7 Sağlık Politikası Belirleme Süreci: DSÖ çerçevesi (Durum analizi, öncelik belirleme, maliyet planları, izleme-değerlendirme)
8 ARA SINAV
9 Kontrol Düğmeleri 1 - Ödeme Yöntemleri: Geriye/İleriye dönük ödemeler, Hizmet Başı, Kişi Başı, Vaka Başı (TİG), Global Bütçe, Maaş
10 Kontrol Düğmeleri 2 - Finansman ve Davranış: Finansman modelleri (Beveridge, Bismarck, Özel Sigorta, Cepten Ödeme). Davranış değişikliği ve ahlaki tehlike.
11 Kontrol Düğmeleri 3 - Düzenleme ve Örgütleme: Yasal düzenlemeler (Mal/Hizmet), akreditasyon. Politika oluşturma ve hizmet sunumunda örgütlenme yapıları (Cumhurbaşkanlığı SBB, Sağlık Bakanlığı vb.).
12 Sağlık Politikalarında Öncelik Belirleme: Makro, mezo ve mikro düzeyler. Öncelik belirleme yaklaşımları (QALY, DALY, ekonomik değerlendirme).
13 Sağlık Hizmetlerine Erişim: Erişimin boyutları (hazır bulunma, ödenebilirlik vb.), eşitlik ve hakkaniyet kavramları
14 Türkiye Sağlık Politikaları ve SDP: Cumhuriyet dönemi sağlık politikaları, Sağlıkta Dönüşüm Programı (SDP) bileşenleri ve ilkeleri.
15 FİNAL SINAVI
16 Dönem sonu sınavı

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 5 3 4 4 2 3 4 5 4 4 5 2
Bi1 5 3 3 3 2 3 4 5 4 3 4 2
Be2 4 3 4 5 2 3 4 4 3 4 5 2
Be3 5 2 3 4 2 3 3 5 5 4 4 1
Be4 5 4 5 4 2 3 4 4 5 4 5 2
Be5 5 3 4 4 2 3 4 5 4 4 5 2

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290889&lang=tr