Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
7SAY451SAĞLIK KURUMLARINDA PROGRAM PLANLAMA VE DEĞERLENDİRME3+0+03525.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı Sağlık Yönetimi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Sağlık Yönetimi öğrencilerinin sağlık kurumlarında program planlama, ihtiyaç analizi, paydaş analizi, amaç-hedef belirleme, mantıksal model geliştirme, uygulama planı hazırlama, izleme, değerlendirme, performans göstergesi oluşturma, veri temelli karar verme ve sürekli iyileştirme süreçlerini sağlık hizmeti kalitesi, hasta güvenliği, kaynak yönetimi, etik sorumluluk ve kurumsal hesap verebilirlik bağlamında değerlendirebilmelerini sağlamaktır.
Dersin İçeriği Ders; sağlık kurumlarında program kavramı, program planlama döngüsü, sağlık ihtiyaçlarının belirlenmesi, durum analizi, paydaş katılımı, problem ve neden analizi, amaç-hedef-gösterge ilişkisi, mantıksal model, kaynak ve bütçe planlama, uygulama planı, izleme ve değerlendirme türleri, süreç-sonuç-etki değerlendirmesi, veri toplama yöntemleri, raporlama, değerlendirme bulgularının kullanımı ve program iyileştirme konularını kapsar. CDC’nin program değerlendirme çerçevesi; değerlendirme sürecinin paydaşların sürece katılımı, programın tanımlanması, değerlendirme tasarımının odaklanması, güvenilir kanıtların toplanması, sonuçların gerekçelendirilmesi ve bulguların kullanımının sağlanması gibi temel adımlarla yürütülebileceğini belirtmektedir. Mantıksal model yaklaşımı ise program girdileri, faaliyetleri, çıktıları ve kısa/uzun dönem sonuçları arasında bağlantı kurarak planlama ve değerlendirme süreçlerini görünür kılar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, yüz yüze
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet GÖZLÜ mehmetgozlu@osmaniye.edu.tr
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Mehmet GÖZLÜ mehmetgozlu@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Centers for Disease Control and Prevention. (2024). CDC program evaluation framework, 2024. Centers for Disease Control and Prevention.
Centers for Disease Control and Prevention. (1999). Framework for program evaluation in public health. MMWR Recommendations and Reports, 48(RR-11), 1–40.
Green, L. W., Gielen, A. C., Ottoson, J. M., Peterson, D. V., & Kreuter, M. W. (Eds.). (2022). Health program planning, implementation, and evaluation: Creating behavioral, environmental, and policy change. Johns Hopkins University Press.
W. K. Kellogg Foundation. (2004). Logic model development guide. W. K. Kellogg Foundation.
World Health Organization. (t.y.). Monitoring and evaluation resources. World Health Organization.
Ders Notları Issel, L. M., Wells, R., & Williams, M. (2021). Health program planning and evaluation: A practical, systematic approach for community health (5th ed.). Jones & Bartlett Learning.

Dersin konularına ilişkin açık erişimli kaynaklar:

CDC Program Değerlendirme Çerçevesi (https://www.cdc.gov/evaluation/php/evaluation-framework/index.html);

W.K. Kellogg Mantıksal Model Rehberi (https://www.epa.gov/sites/default/files/2015-09/documents/logic-model-development-guide.pdf);

WHO İzleme ve Değerlendirme Kaynakları (https://www.who.int/tools/aids-free-toolkit/monitoring-and-evaluation)
Dökümanlar Issel, L. M., Wells, R., & Williams, M. (2021). Health program planning and evaluation: A practical, systematic approach for community health (5th ed.). Jones & Bartlett Learning.
Sınavlar Ara Sınav: 1. ile 7. hafta konularını kapsar. Sınav formatı çoktan seçmeli ve/veya kısa yanıt sorularından oluşur. Yarıyıl Sonu Sınavı: Dönemin tüm konularını kapsar (1.–14. hafta). Sınav formatı çoktan seçmeli ve/veya kısa yanıt sorularından oluşur. Ödev: Dönem içinde bir kez verilen bireysel ödev, öğrencinin seçtiği bir sağlık kurumuna ait gerçek ya da varsayımsal bir program için mantıksal model veya değerlendirme planı geliştirmesini kapsar.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %20
Sağlık Bilimleri %30
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 35
Ödev 1 % 15
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 5 70
Ödevler 1 16 16
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 5 150

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Sağlık kurumlarında program planlama ve değerlendirme sürecinin temel kavramlarını açıklar.
Beceri 
2 Sağlık programlarını ihtiyaç analizi, paydaş katılımı, mantıksal model, gösterge ve değerlendirme türleri açısından analiz eder.
Yetkinlik 
3 Sağlık kurumlarında kalite, hasta güvenliği ve kaynak yönetimi ilkelerine uygun program değerlendirme planı tasarlar.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Sağlık kurumlarında program kavramı ve program planlama döngüsü Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel, Wells, & Williams, 2021; CDC Program Evaluation Framework
2 Sağlık hizmetlerinde sorun tanımlama ve ihtiyaç analizi Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021 Bölüm 2
3 Durum analizi, önceliklendirme ve hedef grup belirleme Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021 Bölüm 3
4 Paydaş analizi ve katılımcı program planlama Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021; Bölüm 4; CDC Framework
5 Problem ağacı, neden-sonuç ilişkisi ve program kuramı Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021 Bölüm 5
6 Amaç, hedef ve performans göstergesi geliştirme Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021, Bölüm 6
7 Mantıksal model: girdiler, faaliyetler, çıktılar ve sonuçlar Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. W. K. Kellogg Foundation Logic Model Guide
8 Program faaliyetlerinin tasarımı ve uygulama planı Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021 Bölüm 8
9 Kaynak, bütçe, zaman çizelgesi ve risk planlama Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021
10 İzleme sistemi ve veri toplama planı Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. WHO Monitoring and Evaluation Resources; Issel et al., 2021
11 Değerlendirme türleri: süreç, sonuç, etki ve ekonomik değerlendirme Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. CDC Framework; Issel et al., 2021
12 Değerlendirme tasarımı, örneklem, ölçüt ve veri kaynakları Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021
13 Değerlendirme bulgularının analizi, raporlanması ve kullanımı Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. CDC Framework; Issel et al., 2021
14 Sağlık kurumlarında program iyileştirme, sürdürülebilirlik ve PUKÖ döngüsü Her hafta öğretim üyesi tarafından ders konusuna uygun kaynak materyaller (sunum, makale, ders kitabı bölümü) paylaşılmakta olup öğrencilerin bu materyalleri inceleyerek derse hazırlıklı gelmesi beklenmektedir. Issel et al., 2021

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
SAY205 SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ I
SAY206 SAĞLIK KURUMLARI YÖNETİMİ II
SAY403 SAĞLIK POLİTİKASI VE PLANLAMASI
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12
Tüm 2 2 2 2 2 2 2 2 2 1 1 1
Bi1 3 1 1 1 1 1 2 3 1 1 1 1
Be2 3 3 3 1 1 3 2 3 1 1 1 1
Ye3 1 3 3 3 3 3 1 1 3 1 1 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=290892&lang=tr