Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
4VET216HAYVAN ISLAHI2+0+02229.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Laborant ve Veteriner Sağlık
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, evcil hayvanlarda genetik yapı, kalıtım mekanizmaları ve populasyon genetiği ilkeleri doğrultusunda verim özelliklerinin geliştirilmesini sağlayan ıslah yöntemlerini öğrencilere öğretmektir. Ders, hayvanlarda süt, et, döl verimi, büyüme hızı, dayanıklılık, davranış özellikleri ve hastalıklara direnç gibi seleksiyonla iyileştirilebilen karakterlerin genetik temellerini kavratmayı amaçlar. Öğrencilerin seleksiyon, eşleştirme, melezleme, soy kütüğü takibi, genetik ilerleme tahmini ve damızlık değerinin hesaplanması gibi ıslah çalışmalarında kullanılan temel yöntemleri anlaması hedeflenir. Ayrıca modern biyoteknolojik yaklaşımların, genomik seleksiyonun ve sürdürülebilir hayvancılıkta ıslah programlarının önemini kavrama becerisi kazandırılır.
Dersin İçeriği Ders içeriği, hayvansal verimlerin genetik temelleri ve kalıtım modelleriyle başlar. Tek gen ve çok gen tarafından kontrol edilen özelliklerin kalıtım şekilleri, çevresel faktörlerin fenotipe etkisi ve kalıtım derecesi kavramları ayrıntılı olarak ele alınır. Seleksiyonun teorik temelleri, seleksiyon baskısı, seleksiyon şiddeti, genetik ilerleme ve damızlık değerinin belirlenmesi gibi ıslahın temel matematiksel ve biyolojik unsurları derinlemesine incelenir. Soy kütüğü sistemleri, aile ve birey seleksiyonu, kitle seleksiyonu ve indeks seleksiyonu gibi farklı ıslah yöntemleri karşılaştırmalı olarak öğretilir. Eşleştirme sistemleri kapsamında akrabalı yetiştiricilik, saf yetiştiricilik, melezleme ve hibrit vigor (heterozis) kavramları üzerinde durulur. Ayrıca modern hayvancılık işletmelerinde genomik seleksiyon, biyoteknolojik destekli ıslah uygulamaları, sperm ve embriyo teknolojileri, marker-assisted selection (MAS) gibi güncel yaklaşımlar anlatılır. Ders, sürdürülebilir ıslah programlarının işletme ekonomisi, verimlilik ve hayvan refahı açısından önemini vurgulayarak tamamlanır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım (Teorik Sunum), Soru–Cevap, Dijital Öğrenme Materyalleri
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Öğr. Gör. Ali Güngör
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Düzgüneş O., Eliçin A., Akman N. Hayvan Islahı, A. Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları: 1535/488. 2003
Ders Notları Ders sunumları (PDF/PowerPoint)
Öğretim elemanı tarafından hazırlanan özet çalışma notları

Ders Yapısı
Sağlık Bilimleri %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 1 14
Ara Sınavlar 1 14 14
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 14 14
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 2 70

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Hayvan ıslahının temel kavramlarını, genetik prensipleri ve varyasyon kaynaklarını açıklar.
2 Kalıtım, seleksiyon ve eşleme yöntemlerini karşılaştırır.
3 slah programlarının planlanmasında verim kayıtlarını, soy kütüğü ve performans verilerini analiz eder.
4 Hayvanlarda verim özelliklerini etkileyen çevresel ve genetik faktörleri değerlendirir.
5 Sürdürülebilir ıslah, hayvan refahı ve etik kurallar doğrultusunda uygun yetiştirme stratejileri belirler.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Hayvan ıslahına giriş: Tanım, kapsam, tarihçe
2 Genetik kavramlar: Genotip, fenotip, varyasyon
3 Kalıtımın temel prensipleri, Mendel kuralları
4 Seleksiyon yöntemleri
5 Eşleme stratejileri (melezleme, saf yetiştirme vb.)
6 Soy kütüğü ve verim kayıt sistemleri
7 Genetik ilerleme ve seleksiyon indeksleri
8 Verim özellikleri: Süt, et, yumurta, büyüme
9 Verimi etkileyen çevresel faktörler
10 Hayvan refahı, etik ve sürdürülebilir ıslah
11 Moleküler genetik ve modern ıslah tekniklerine giriş
12 Islah programlarının planlanması
13 Islah uygulamalarına yönelik vaka örnekleri
14 Genel tekrar ve dönem değerlendirmesi

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 2 2 1 5 2 1 1 2 2 1 3 3
Ö1 4 2 2 1 4 1 1 1 2 2 1 2 3
Ö2 3 2 2 1 5 2 1 1 2 2 1 2 3
Ö3 3 2 3 1 5 2 2 1 2 2 1 2 4
Ö4 3 3 2 1 5 2 1 1 2 2 1 3 3
Ö5 2 2 2 1 5 2 1 1 4 3 1 4 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=291130&curProgID=5711&lang=tr