Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
2EHT108Batarya Kimyası3+0+03419.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Hibrid ve Elektrikli Taşıtlar Teknolojisi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Derste, birincil ve ikincil pil teknolojilerinin çalışma prensibi, pil bileşen ve tasarımı dikkate alınarak elektrokimyasal enerji depolamanın temellerine odaklanılacaktır. Güvenlik ve geri dönüşüm prosesleri analiz edilecektir. Enerji depolama sistemlerinin gelişiminin bütün adımları incelenmiş olacaktır.
Dersin İçeriği Lityum iyon piller ve diğer enerji depolama sistemleri ve tarihçesi hakkında bilgi verir. Enerji depolama sistemlerinde kullanılan komponentleri tanımlar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Açıklayıcı olarak genelden özele ve özelden genele anlatım, problem çözme, vaka çalışması, laboratuvar
gösterimi gibi yöntemler ile ders akıcı ve açık şekilde anlaşılır halde anlatılacak
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Prof. Dr. Murat FARSAK muratfarsak@osmaniye.edu.tr
Dersi Verenler Prof. Dr. Murat FARSAK muratfarsak@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7
-Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7
Ders Notları -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444-
51672-7
-Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642-
30249-7
-Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13
978-0-471-67879-3
Dökümanlar -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
Ödevler 5 adet ev ödevi.
Sınavlar Vize , Final.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %10
Mühendislik Tasarımı %20
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 30
Ödev 1 % 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 50
Toplam :
3
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 4 56
Sınıf Dışı Ç. Süresi 10 1 10
Ödevler 5 10 50
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 131

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Pillerin temel kinetik ve termodinamik özelliklerinin kavranması: elektrot arayüzlerinde yük aktarımı, hücre direnci, iyon difüzyonu, elektroda elektron difüzyonu, kapasite azalması konularını öğrenir.
2 Pillerin karakterizasyon yöntemlerinin öğrenilmesi; şarj / deşarj döngüleri, aşırı potansiyel, pil kapasitesi, şarj durumu, sağlık durumu, empedans gibi batarya ile ilgili konulara hakim olur.
3 Pil bileşenleri ve proseslerinin tanımlanması; ayırıcılar, bağlayıcı, elektrolit, katkı maddeleri, iyon ekleme / çıkarma, katı elektrolit ara faz (SEI) oluşumu, bozulma konularını öğrenir.
4 Li-iyon pillerin geliştirilme süreçlerini açıklar; güvenlik sorunlarını analiz eder; geri dönüşüm yöntemlerini değerlendirir

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Elektrokimyasal Enerji Depolama Sistemlerine Giriş edox (Reduction-Oxidation) / İndirgenme-Yükseltgenme: Elektron alışverişine dayalı temel kimyasal reaksiyonlar. Anode & Cathode / Anot ve Katot: Hücrenin negatif ve pozitif elektrotları (Şarj ve deşarj durumunda rollerin nasıl değiştiğine dikkat edilmeli). Electrolyte / Elektrolit: İyon iletimini sağlayan, elektron yalıtkan sıvı veya katı faz. Nernst Equation / Nernst Denklemi: Hücre geriliminin reaktant konsantrasyonu ve sıcaklıkla değişimini veren temel eşitlik. Overpotential / Aşırı Gerilim (Aşırı Potansiyel): Reaksiyonu yürütmek için teorik potansiyelin üzerine çıkılması gereken net potansiyel farkı (kinetik kayıplar). -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7
2 Elektrokimyanın temelleri edox (Reduction-Oxidation) / İndirgenme-Yükseltgenme: Elektron alışverişine dayalı temel kimyasal reaksiyonlar. Anode & Cathode / Anot ve Katot: Hücrenin negatif ve pozitif elektrotları (Şarj ve deşarj durumunda rollerin nasıl değiştiğine dikkat edilmeli). Electrolyte / Elektrolit: İyon iletimini sağlayan, elektron yalıtkan sıvı veya katı faz. Nernst Equation / Nernst Denklemi: Hücre geriliminin reaktant konsantrasyonu ve sıcaklıkla değişimini veren temel eşitlik. Overpotential / Aşırı Gerilim (Aşırı Potansiyel): Reaksiyonu yürütmek için teorik potansiyelin üzerine çıkılması gereken net potansiyel farkı (kinetik kayıplar).
3 Elektrokimyasal hücreler ve çalışma prensibleri edox (Reduction-Oxidation) / İndirgenme-Yükseltgenme: Elektron alışverişine dayalı temel kimyasal reaksiyonlar. Anode & Cathode / Anot ve Katot: Hücrenin negatif ve pozitif elektrotları (Şarj ve deşarj durumunda rollerin nasıl değiştiğine dikkat edilmeli). Electrolyte / Elektrolit: İyon iletimini sağlayan, elektron yalıtkan sıvı veya katı faz. Nernst Equation / Nernst Denklemi: Hücre geriliminin reaktant konsantrasyonu ve sıcaklıkla değişimini veren temel eşitlik. Overpotential / Aşırı Gerilim (Aşırı Potansiyel): Reaksiyonu yürütmek için teorik potansiyelin üzerine çıkılması gereken net potansiyel farkı (kinetik kayıplar). -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
4 Birincil piller edox (Reduction-Oxidation) / İndirgenme-Yükseltgenme: Elektron alışverişine dayalı temel kimyasal reaksiyonlar. Anode & Cathode / Anot ve Katot: Hücrenin negatif ve pozitif elektrotları (Şarj ve deşarj durumunda rollerin nasıl değiştiğine dikkat edilmeli). Electrolyte / Elektrolit: İyon iletimini sağlayan, elektron yalıtkan sıvı veya katı faz. Nernst Equation / Nernst Denklemi: Hücre geriliminin reaktant konsantrasyonu ve sıcaklıkla değişimini veren temel eşitlik. Overpotential / Aşırı Gerilim (Aşırı Potansiyel): Reaksiyonu yürütmek için teorik potansiyelin üzerine çıkılması gereken net potansiyel farkı (kinetik kayıplar). -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
5 Yeniden şarj edilebilir piller, lityum iyon piller edox (Reduction-Oxidation) / İndirgenme-Yükseltgenme: Elektron alışverişine dayalı temel kimyasal reaksiyonlar. Anode & Cathode / Anot ve Katot: Hücrenin negatif ve pozitif elektrotları (Şarj ve deşarj durumunda rollerin nasıl değiştiğine dikkat edilmeli). Electrolyte / Elektrolit: İyon iletimini sağlayan, elektron yalıtkan sıvı veya katı faz. Nernst Equation / Nernst Denklemi: Hücre geriliminin reaktant konsantrasyonu ve sıcaklıkla değişimini veren temel eşitlik. Overpotential / Aşırı Gerilim (Aşırı Potansiyel): Reaksiyonu yürütmek için teorik potansiyelin üzerine çıkılması gereken net potansiyel farkı (kinetik kayıplar).
6 Elektrokimyasal Hücrelerde Başlıca Reaksiyon Mekanizmaları Türleri ntercalation (Deintercalation) / İnterkalasyon (Deinterkalasyon): Lityum iyonlarının konukçu (host) malzemenin kristal kafes yapısına zarar vermeden içeri sızması ve dışarı çıkması (Araya geçme / Ayrılma).Solid Electrolyte Interphase (SEI) / Katı Elektrolit Arayüzeyi: İlk şarj esnasında anotta oluşan, iyon geçiren ama elektron geçirmeyen, batarya ömrü için kritik koruyucu katman.Active Material / Aktif Malzeme: Elektrot içinde enerjiyi depolayan ana kimyasal yapı (Katotta LFP, NMC; Anotta Grafit, Silisyum vb.).Binder & Current Collector / Bağlayıcı ve Akım Toplayıcı: Aktif malzemeyi bir arada tutan polimer (PVDF gibi) ve akımı dış devreye ileten metal folyolar (Bakır ve Alüminyum).Specific Energy & Energy Density / Özgül Enerji ve Enerji Yoğunluğu: Birim kütle ($Wh/kg$) veya birim hacim ($Wh/L$) başına depolanan enerji miktarı.
7 Lityum iyon pillerde elektrot seçimi ntercalation (Deintercalation) / İnterkalasyon (Deinterkalasyon): Lityum iyonlarının konukçu (host) malzemenin kristal kafes yapısına zarar vermeden içeri sızması ve dışarı çıkması (Araya geçme / Ayrılma).Solid Electrolyte Interphase (SEI) / Katı Elektrolit Arayüzeyi: İlk şarj esnasında anotta oluşan, iyon geçiren ama elektron geçirmeyen, batarya ömrü için kritik koruyucu katman.Active Material / Aktif Malzeme: Elektrot içinde enerjiyi depolayan ana kimyasal yapı (Katotta LFP, NMC; Anotta Grafit, Silisyum vb.).Binder & Current Collector / Bağlayıcı ve Akım Toplayıcı: Aktif malzemeyi bir arada tutan polimer (PVDF gibi) ve akımı dış devreye ileten metal folyolar (Bakır ve Alüminyum).Specific Energy & Energy Density / Özgül Enerji ve Enerji Yoğunluğu: Birim kütle ($Wh/kg$) veya birim hacim ($Wh/L$) başına depolanan enerji miktarı. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7
8 Lityum iyon pillerde elektrot seçimi ntercalation (Deintercalation) / İnterkalasyon (Deinterkalasyon): Lityum iyonlarının konukçu (host) malzemenin kristal kafes yapısına zarar vermeden içeri sızması ve dışarı çıkması (Araya geçme / Ayrılma).Solid Electrolyte Interphase (SEI) / Katı Elektrolit Arayüzeyi: İlk şarj esnasında anotta oluşan, iyon geçiren ama elektron geçirmeyen, batarya ömrü için kritik koruyucu katman.Active Material / Aktif Malzeme: Elektrot içinde enerjiyi depolayan ana kimyasal yapı (Katotta LFP, NMC; Anotta Grafit, Silisyum vb.).Binder & Current Collector / Bağlayıcı ve Akım Toplayıcı: Aktif malzemeyi bir arada tutan polimer (PVDF gibi) ve akımı dış devreye ileten metal folyolar (Bakır ve Alüminyum).Specific Energy & Energy Density / Özgül Enerji ve Enerji Yoğunluğu: Birim kütle ($Wh/kg$) veya birim hacim ($Wh/L$) başına depolanan enerji miktarı.
9 Lityum Pillerde Negatif ve Pozitif Elektrotlar ntercalation (Deintercalation) / İnterkalasyon (Deinterkalasyon): Lityum iyonlarının konukçu (host) malzemenin kristal kafes yapısına zarar vermeden içeri sızması ve dışarı çıkması (Araya geçme / Ayrılma).Solid Electrolyte Interphase (SEI) / Katı Elektrolit Arayüzeyi: İlk şarj esnasında anotta oluşan, iyon geçiren ama elektron geçirmeyen, batarya ömrü için kritik koruyucu katman.Active Material / Aktif Malzeme: Elektrot içinde enerjiyi depolayan ana kimyasal yapı (Katotta LFP, NMC; Anotta Grafit, Silisyum vb.).Binder & Current Collector / Bağlayıcı ve Akım Toplayıcı: Aktif malzemeyi bir arada tutan polimer (PVDF gibi) ve akımı dış devreye ileten metal folyolar (Bakır ve Alüminyum).Specific Energy & Energy Density / Özgül Enerji ve Enerji Yoğunluğu: Birim kütle ($Wh/kg$) veya birim hacim ($Wh/L$) başına depolanan enerji miktarı.
10 Elektrokimyasal Analiz Yöntemleri Electrochemical Impedance Spectroscopy (EIS) / Elektrokimyasal Empedans Spektroskopisi: Hücreye alternatif akım ($AC$) verilerek iç direnç, yük transfer direnci ve difüzyon özelliklerinin frekans domaininde analizi.Cyclic Voltammetry (CV) / Siklik Voltametri: Doğrusal değişen bir potansiyel altında akımın ölçülerek redoks piklerinin ve kararlılık pencerelerinin belirlenmesi.Galvanostatic Charge-Discharge (GCD) / Galvanostatik Şarj-Deşarj: Sabit akım altında pilin doldurulup boşaltılarak kapasite ve çevrim ömrünün ($cycle\ life$) ölçülmesi.State of Charge (SoC) & State of Health (SoH) / Şarj Durumu ve Sağlık Durumu: Pilin anlık doluluk yüzdesi ve başlangıç kapasitesine göre ne kadar yaşlandığını gösteren sağlık metriği. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
11 Sulu Elektrolit ve Katı Hal Pilleri Solid-State Battery / Katı Hal Pili: Sıvı elektrolit yerine katı bir iyon iletken (seramik, polimer) kullanan, yüksek güvenlikli yeni nesil batarya yapısı. Aqueous Electrolyte / Sulu Elektrolit: Yanıcılığı önlemek için su bazlı çözücüler içeren elektrolit sistemleri. Thermal Runaway / Termal Kaçak: Hücre içi sıcaklığın kontrolsüz şekilde artarak zincirleme ekzotermik reaksiyonlara ve nihayetinde yangın/patlamaya yol açması. Dendrite Formation / Dendrit Oluşumu: Şarj esnasında anotta lityum metalinin iğnemsi yapılar halinde büyümesi ve separatörü delerek kısa devreye yol açması. Recycling & Hydrometallurgy / Geri Dönüşüm ve Hidrometalurji: Kullanılmış pillerdeki değerli metalleri (Lityum, Kobalt, Nikel) asit çözeltileri kullanarak geri kazanma prosesi. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
12 Yeni Nesil Piller Solid-State Battery / Katı Hal Pili: Sıvı elektrolit yerine katı bir iyon iletken (seramik, polimer) kullanan, yüksek güvenlikli yeni nesil batarya yapısı. Aqueous Electrolyte / Sulu Elektrolit: Yanıcılığı önlemek için su bazlı çözücüler içeren elektrolit sistemleri. Thermal Runaway / Termal Kaçak: Hücre içi sıcaklığın kontrolsüz şekilde artarak zincirleme ekzotermik reaksiyonlara ve nihayetinde yangın/patlamaya yol açması. Dendrite Formation / Dendrit Oluşumu: Şarj esnasında anotta lityum metalinin iğnemsi yapılar halinde büyümesi ve separatörü delerek kısa devreye yol açması. Recycling & Hydrometallurgy / Geri Dönüşüm ve Hidrometalurji: Kullanılmış pillerdeki değerli metalleri (Lityum, Kobalt, Nikel) asit çözeltileri kullanarak geri kazanma prosesi. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
13 Pil Güvenliği ve Ölçeklendirme Solid-State Battery / Katı Hal Pili: Sıvı elektrolit yerine katı bir iyon iletken (seramik, polimer) kullanan, yüksek güvenlikli yeni nesil batarya yapısı. Aqueous Electrolyte / Sulu Elektrolit: Yanıcılığı önlemek için su bazlı çözücüler içeren elektrolit sistemleri. Thermal Runaway / Termal Kaçak: Hücre içi sıcaklığın kontrolsüz şekilde artarak zincirleme ekzotermik reaksiyonlara ve nihayetinde yangın/patlamaya yol açması. Dendrite Formation / Dendrit Oluşumu: Şarj esnasında anotta lityum metalinin iğnemsi yapılar halinde büyümesi ve separatörü delerek kısa devreye yol açması. Recycling & Hydrometallurgy / Geri Dönüşüm ve Hidrometalurji: Kullanılmış pillerdeki değerli metalleri (Lityum, Kobalt, Nikel) asit çözeltileri kullanarak geri kazanma prosesi. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3
14 Kullanılmış Piller ve Geri Dönüşüm Prosesleri Solid-State Battery / Katı Hal Pili: Sıvı elektrolit yerine katı bir iyon iletken (seramik, polimer) kullanan, yüksek güvenlikli yeni nesil batarya yapısı. Aqueous Electrolyte / Sulu Elektrolit: Yanıcılığı önlemek için su bazlı çözücüler içeren elektrolit sistemleri. Thermal Runaway / Termal Kaçak: Hücre içi sıcaklığın kontrolsüz şekilde artarak zincirleme ekzotermik reaksiyonlara ve nihayetinde yangın/patlamaya yol açması. Dendrite Formation / Dendrit Oluşumu: Şarj esnasında anotta lityum metalinin iğnemsi yapılar halinde büyümesi ve separatörü delerek kısa devreye yol açması. Recycling & Hydrometallurgy / Geri Dönüşüm ve Hidrometalurji: Kullanılmış pillerdeki değerli metalleri (Lityum, Kobalt, Nikel) asit çözeltileri kullanarak geri kazanma prosesi. -Batteries for Portable Devices, Gianfranco Pistoia, Elsevier, 2005, ISBN: 0-444- 51672-7 -Electrochemistry - The Basics, with Example, 2012, Springer, ISBN 978-3-642- 30249-7 -Analytical electrochemistry, Joseph Wang, 2006, John Wiley & Sons, Inc.ISBN-13 978-0-471-67879-3

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10
Tüm 5 5 4 4 3 5 2 2 1 1
Ö1 5 4 5 5 2 5 2 2 1 1
Ö2 5 5 3 5 2 2 1 1
Ö3 5 5 4 3 5 2 1 1
Ö4 5 4 3 3 3 3 2 2 1 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=291564&lang=tr