Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3CEV215Şehircilik ve Çevre Planlama3+0+03418.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Çevre Koruma ve Kontrol
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, öğrencilerin şehircilik, çevre planlama ve kentsel altyapı kavramları arasındaki ilişkileri kavramalarını, kentsel alanların planlanmasında çevresel, sosyal ve teknik faktörleri değerlendirebilmelerini ve sürdürülebilir şehircilik ve çevre planlama yaklaşımlarını kentsel altyapı sistemleriyle ilişkilendirerek analiz edebilecek yeterliliği kazanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriği Şehircilik, şehirciliğin tarihçesi, kentlerin kuruluş nedenleri ve yerleşme biçimlerinin belirleyen etkenler, kent kuramları, Türkiye'de kentleşmenin tarihsel gelişimi, bölge planlamada temel konular, Türkiye'de şehirciliğin ve bölge planlamasının temel sorunları. Sanayi alanları planlamasında yer seçimi ve çevre sorunları. Sanayileşme, kentleşme ve çevre sorunları.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım ve planlama uygulamaları yapılır. Harita ve tasarımlar dijital araçlarla desteklenir.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Sedat Gökfidan sedatgokfidan@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar internet ortamındaki kaynaklar
Ersoy, M. (2018). Kentsel planlama: Kuramlar, kavramlar ve uygulamalar. Yordam Kitap.
Keleş, R., & Hamamcı, C. (2017). Çevre politikası. İmge Kitabevi.
Ders Notları Tekeli, İ. (2020). Kent planlaması ve çevre sorunları. İmge Kitabevi.


Ersoy, M. (2021). Kentsel planlama kuramları. METU Press.


Altaban, Ö. (2022). Kentsel altyapı sistemleri ve planlama. Nobel Akademik Yayıncılık.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %20
Mühendislik Bilimleri %30
Alan Bilgisi %50

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 16 3 48
Sınıf Dışı Ç. Süresi 16 3 48
Ara Sınavlar 1 10 10
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 10 10
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 116

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Öğrenci yakın ve uzak çevreyi analiz eder
2 Öğrenci çevresel etkileyen unsurları analiz eder
3 Öğrenci köy şehir ve yerleşme kavramlarını açıklar
4 Öğrenci yaşanabilir çevrenin özelliklerini ve unsurlarını açıklar
5 Öğrenci şehirleşme ve çevre etkileşimini analiz eder

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş, tanımlar ve kavramlar. Şehircilik, planlama. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin toplum–mekân ilişkisi, kentleşme süreci ve temel sosyal yapı kavramları hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Kentlerin tarihsel gelişimi ve planlama ihtiyacının ortaya çıkışı kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, şehircilik ve planlama kavramlarının kentsel mekânın düzenlenmesi, yaşam kalitesinin artırılması ve sürdürülebilir kent gelişiminin sağlanması açısından temel bir çerçeve sunduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır. Keleş, R. (2016). Kentleşme politikası (13. bs.). İmge Kitabevi. Tekeli, İ. (2015). Kent, kentli hakları, kentleşme ve kentsel dönüşüm. Tarih Vakfı Yurt Yayınları. Ersoy, M. (2018). Kentsel planlama: Kuramlar, kavramlar ve uygulamalar. Yordam Kitap.
2 Genel olarak yerleşmeler ve “şehir” tanımı yaklaşımları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin yerleşme kavramı, nüfus–mekân ilişkisi ve toplumsal örgütlenmeye dair temel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Yerleşmelerin tarihsel süreç içinde farklı ölçek ve işlevlerle geliştiği kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, şehrin nüfus büyüklüğü, ekonomik etkinlikler, idari yapı, mekânsal örgütlenme ve toplumsal ilişkiler gibi ölçütlere dayalı farklı yaklaşımlarla tanımlandığı anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
3 Kentleşme ve kentlileşme. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin şehir ve yerleşme kavramları ile nüfusun mekânsal dağılımı hakkında temel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Kentleşme sürecinin yalnızca nüfus artışı değil, aynı zamanda ekonomik ve mekânsal dönüşümle ilişkili olduğu kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, kentleşmenin fiziksel ve demografik bir süreç, kentlileşmenin ise bireylerin kent yaşamına uyumunu ifade eden toplumsal ve kültürel bir süreç olduğu ayrımının anlaşılmasını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
4 Ülkemizde kentleşme ve kentleşme sorunları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin Türkiye’de kentleşme süreci, iç göç hareketleri ve ekonomik–toplumsal değişimler hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Kentleşmenin tarihsel gelişimi kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, ülkemizde hızlı ve plansız kentleşmenin konut, altyapı, çevre, ulaşım ve sosyal bütünleşme gibi alanlarda ortaya çıkardığı sorunların, sürdürülebilir planlama ve kentsel politika yaklaşımlarıyla ele alınması gerektiği anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
5 Kent Planlaması ve çağdaş planlama yaklaşımı ve planlamanın unsurları, alt yapı kavramı.. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin kentleşme süreci, şehircilik kavramı ve kentsel sorunlar hakkında temel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Planlamanın kentlerin düzenli gelişimi için bir araç olduğu kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, çağdaş kent planlamasının katılımcılık, sürdürülebilirlik ve bütüncül yaklaşım ilkelerine dayandığı; planlamanın nüfus, arazi kullanımı, ulaşım, çevre ve sosyal donatılar gibi unsurlarla birlikte altyapı (ulaşım, su, kanalizasyon, enerji, iletişim) sistemlerini kapsayan temel bir düzenleme süreci olduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır. Urban Planning, Contemporary Planning Approaches, Elements of Planning, and the Concept of Infrastructure – Preparatory Work (EN): Before this lesson, students are expected to have a basic awareness of the urbanization process, urban studies, and urban problems. It should be briefly reviewed that planning is a
6 Planlamayı etkileyen unsurlar. Nüfus, yoğunluk, çalışan nüfus kavramları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin kent planlamasının temel amaçları ve planlama kararlarının mekânsal sonuçları hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Nüfusun kentsel gelişimde belirleyici bir faktör olduğu kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, toplam nüfus, nüfus artışı, yoğunluk ve çalışan nüfus gibi demografik göstergelerin; arazi kullanımı, altyapı kapasitesi, ulaşım sistemleri ve sosyal donatı gereksinimlerinin belirlenmesinde planlamayı doğrudan etkileyen temel unsurlar olduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
7 Kentsel planlamada konut alanlarının değerlendirilmesi. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin kent planlamasının temel unsurları, nüfus ve arazi kullanımı kavramları hakkında temel bilgiye sahip olmaları beklenir. Konut alanlarının kent yaşamının temel bileşeni olduğu kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, konut alanlarının yer seçimi, yoğunluk, erişilebilirlik, altyapı olanakları, çevresel koşullar ve sosyal donatılar açısından değerlendirilmesinin; yaşanabilir, dengeli ve sürdürülebilir kentsel mekânların oluşturulmasında belirleyici rol oynadığı anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
8 Kentsel planlamada konut alanları ve ulaşım sorunları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin konut alanlarının kentsel yapı içerisindeki yeri ve ulaşım sistemlerinin temel işlevleri hakkında ön bilgiye sahip olmaları beklenir. Konut–ulaşım ilişkisinin kent yaşamını doğrudan etkilediği kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, konut alanlarının ulaşım ağlarıyla bütünleşik olarak planlanmaması durumunda ortaya çıkan trafik yoğunluğu, erişim sorunları ve yaşam kalitesinin düşmesi gibi problemlerin, kentsel planlamada ulaşım ve yerleşim kararlarının birlikte ele alınmasını zorunlu kıldığı anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
9 Sanayileşme, kentleşme ve çevre sorunları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin sanayileşme süreci, kentleşmenin dinamikleri ve temel çevre sorunları hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Sanayileşmenin ekonomik gelişme ile birlikte mekânsal ve çevresel değişimleri tetiklediği kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, sanayileşme ve hızlı kentleşmenin hava, su ve toprak kirliliği, doğal kaynakların aşırı kullanımı, çevresel bozulma ve yaşam kalitesinde düşüş gibi sorunlara yol açtığı; bu sorunların bütüncül ve sürdürülebilir planlama yaklaşımlarıyla ele alınması gerektiği anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
10 Geçmişte çevre sorunları ve tarihsel gelişim Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin insan–doğa ilişkisi ve tarihsel toplumsal gelişim süreçleri hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Çevresel etkilerin sanayileşme öncesi ve sonrası dönemde farklılaştığı kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, geçmişten günümüze çevre sorunlarının tarım faaliyetleri, sanayileşme, kentleşme ve teknolojik gelişmelerle birlikte nasıl ortaya çıktığı ve zaman içinde çevre bilinci, koruma yaklaşımları ve çevre politikalarının gelişmesine nasıl zemin hazırladığı anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
11 Güncel çevre sorunları ve kentsel etkileri Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin temel çevre sorunları, kentleşme süreci ve kentsel yaşam dinamikleri hakkında genel bir farkındalığa sahip olmaları beklenir. Günümüzde çevre sorunlarının küresel, bölgesel ve yerel boyutlarda etkiler yarattığı kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, iklim değişikliği, hava ve su kirliliği, atık yönetimi, doğal kaynakların azalması ve çevresel risklerin; kentsel alanlarda yaşam kalitesi, halk sağlığı, altyapı, ulaşım ve mekânsal planlama üzerinde yarattığı etkilerin bütüncül bir yaklaşımla ele alınmasını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
12 Planlama yaklaşımında çevre düzeni planı kavramı. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin planlama türleri, plan kademeleri ve mekânsal ölçek kavramları hakkında temel bilgiye sahip olmaları beklenir. Üst ölçek planların alt ölçek planlara yön verdiği kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, çevre düzeni planının bölgesel ölçekte nüfus, yerleşme, arazi kullanımı, ulaşım, doğal ve kültürel değerlerin korunması ile sürdürülebilir gelişmeyi esas alan, stratejik ve yönlendirici bir plan türü olduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
13 Planların uygulanmasının çevre sorunlarının çözümüne etkisi. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin kent planlarının amacı, planlama ilkeleri ve çevresel sorunların nedenleri hakkında temel bilgiye sahip olmaları beklenir. Planların yalnızca hazırlanmasının değil, etkin şekilde uygulanmasının da kritik öneme sahip olduğu kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, planların uygulanmasının arazi kullanımının düzenlenmesi, altyapı ve ulaşım sistemlerinin iyileştirilmesi, doğal alanların korunması ve çevresel risklerin azaltılması yoluyla çevre sorunlarının çözümünde belirleyici bir araç olduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.
14 Sanayi alanları planlamasında yer seçimi ve çevre sorunları. Bu derse geçilmeden önce öğrencilerin sanayileşme, arazi kullanımı planlaması ve temel çevre sorunları hakkında ön bilgiye sahip olmaları beklenir. Sanayi alanlarının kentsel ve doğal çevre üzerindeki etkileri kısaca hatırlatılmalıdır. Ders öncesi hazırlıklar, sanayi alanlarının yer seçiminin ulaşım olanakları, altyapı kapasitesi, yerleşim alanlarına uzaklık, doğal kaynaklar ve çevresel hassasiyetler dikkate alınarak yapılmasının; hava, su, toprak kirliliği ve halk sağlığı üzerindeki olumsuz etkilerin azaltılması açısından belirleyici olduğu anlayışını destekleyecek şekilde planlanmalıdır.

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
CEV201 Atık Suların Arıtılması
CEV113 Ekoloji 1
CEV118 Ekoloji 2
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13
Tüm 3 4 3 4 3 3 3 3 3 1 1 1 2
Ö1 3 2 3 4 3 2 3 2 3 1 1 1 3
Ö2 3 4 3 4 2 4 3 2 3 1 1 1 3
Ö3 3 4 2 3 3 3 4 4 3 1 1 1 2
Ö4 3 4 2 3 3 2 3 3 2 1 1 1 3
Ö5 3 4 3 4 2 5 3 4 3 1 1 1 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=291613&lang=tr