Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1EHT103Haberleşmede Ölçme Tekniği2+1+03328.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Ön Lisans
Bölümü / Programı Elektronik Haberleşme Teknolojisi
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin temel amacı, haberleşme sistemlerinde kullanılan temel ölçüm prensiplerinin ve cihazlarının (osiloskop, spektrum analizörü, sinyal üreteci) anlaşılmasıdır. Analog ve sayısal modüle edilmiş sinyallerin zaman ve frekans alanında analiz edilmesi hedeflenmelidir. Öğrenciler tarafından, gürültü, güç, bant genişliği, modülasyon indeksi ve bit hata oranı (BER) gibi kritik performans parametrelerinin nasıl ölçüleceği öğrenilmelidir. Ayrıca, RF (Radyo Frekansı) sistemlerine özgü temel ölçüm teknikleri (empedans, VSWR) hakkında bilgi edinilmelidir.
Dersin İçeriği Dersin içeriği, ölçme ve enstrümantasyonun temellerini, sinyal analizinin (zaman ve frekans alanı) esaslarını ve haberleşme sistemlerine özel ölçüm tekniklerini kapsamalıdır. Başlıca ölçüm cihazlarının (DMM, Osiloskop, Spektrum Analizörü) çalışma prensipleri ve kullanım alanları incelenmelidir. Güç, gürültü (SNR, Gürültü Figürü) ve bant genişliği ölçümleri detaylandırılmalıdır. Analog modülasyon (AM, FM) ve sayısal modülasyon (ASK, PSK, FSK) parametrelerinin ölçümü, göz diyagramı (eye diagram) analizi ve BER (Bit Hata Oranı) testi konuları işlenmelidir. Son olarak, RF iletim hatları, empedans uyumu, VSWR ve temel anten parametrelerinin ölçümüne giriş yapılmalıdır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım, problem çözme, soru-cevap
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Dr. Öğr. Üyesi Ahmet LOĞOĞLU www.osmaniye.edu.tr alogoglu@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
Ders Notları Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %60
Mühendislik Bilimleri %40

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 3 42
Sınıf Dışı Ç. Süresi 5 10 50
Ara Sınavlar 1 5 5
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 5 5
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 102

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Elektriksel birimlerin kavranması.
2 Ölçme aletinin; başta doğru seçilmesi, doğru bağlanması ve doğru okunması
3 Modern ölçü aletlerinin kullanım becerilerinin kazanılması.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Ölçmeye Giriş, SI Birimleri ve Hata Analizi Temel SI birimleri (Volt, Amper, Ohm, Watt) gözden geçirilmelidir. Ölçümdeki doğruluk (accuracy) ve kesinlik (precision) farkları araştırılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
2 Temel Laboratuvar Cihazları: Güç Kaynağı ve Dijital Multimetre (DMM) DC güç kaynağının çalışma prensibi öğrenilmelidir. DMM'in voltaj, akım ve direnç ölçme kademelerinin nasıl kullanılacağı incelenmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
3 Direnç Ölçümleri ve Ohm Kanununun Doğrulanması Direnç renk kodları ezberlenmelidir. Ohm Kanunu (V=IR) ve Güç (P=VI) formülleri tekrar edilmelidir. Voltmetre ve Ampermetrenin devreye nasıl bağlandığı çalışılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
4 DC Devre Analizi: Kirchhoff Yasalarının Ölçülmesi Kirchhoff Akım Yasası (KCL) ve Gerilim Yasası (KVL) tanımları pekiştirilmelidir. Seri ve paralel direnç bağlantılarının teorik hesabı yapılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
5 AC Sinyallere Giriş ve Osiloskop Kullanımı AC sinyallerin temel parametreleri (Frekans, Periyot, Genlik, Vp-p, Vrms) araştırılmalıdır. Osiloskop üzerindeki Volt/Div, Time/Div ve Tetikleme (Trigger) ayarlarının ne işe yaradığı öğrenilmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
6 Fonksiyon Üreteci Kullanımı ve AC Ölçümler Fonksiyon (sinyal) üretecinin nasıl sinüs, kare ve üçgen dalga ürettiği incelenmelidir. Osiloskop kullanarak iki sinyal arasındaki faz farkının nasıl ölçüleceği çalışılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
7 Kapasitör Ölçümleri ve RC Devrelerinin Zaman Analizi Kapasitörün (Kondansatör) tanımı ve birimi (Farad) öğrenilmelidir. Bir RC devresinin zaman sabitesi (Tau = R*C) ve şarj/deşarj eğrileri incelenmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
8 İndüktör Ölçümleri ve RL Devrelerinin Zaman Analizi İndüktörün (Bobin) tanımı ve birimi (Henry) öğrenilmelidir. Bir RL devresinin zaman sabitesi (Tau = L/R) ve DC/AC davranışı araştırılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
9 Ara Sınav (DC/AC Temelleri ve Osiloskop Kullanımı) İlk 8 haftadaki tüm cihaz kullanımları (DMM, Osiloskop) ve temel devre kanunları (Ohm, KVL, KCL, RC, RL) tekrar edilmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
10 AC Devre Analizi: Empedans ve Frekans Tepkisi Empedans (Z) kavramı ile kapasitif (X_C) ve indüktif (X_L) reaktans formülleri çalışılmalıdır. Bir devrenin frekans tepkisinin (Bode plot) ne anlama geldiği araştırılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
11 RLC Rezonans Devreleri ve Pasif Filtre Ölçümleri Seri ve paralel RLC devrelerinin rezonans frekansı (f_0) hesabı incelenmelidir. Alçak Geçiren (LPF) ve Yüksek Geçiren (HPF) filtrelerin kesim frekansı (-3dB noktası) ölçümleri çalışılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
12 Yarı İletkenler: Diyot Karakteristiği ve Devreleri Yarı iletken PN birleşmesi incelenmelidir. Diyotun I-V (Akım-Gerilim) karakteristiğinin nasıl ölçüldüğü ve doğrultucu (rectifier) devrelerin nasıl çalıştığı öğrenilmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
13 Transistör (BJT) Ölçümleri: DC Kutuplama BJT (Bipolar Junction Transistor) transistörün yapısı ve çalışma bölgeleri (kesim, aktif, doyum) araştırılmalıdır. Bir transistörün DC kutuplama (biasing) gerilim ve akımlarının nasıl ölçüldüğü öğrenilmelidir. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.
14 Transistör (BJT) Yükselteçlerinin AC Kazanç Ölçümü Temel bir Emitörü Ortak (Common-Emitter) yükselteç devresi incelenmelidir. Devrenin AC gerilim kazancının (A_v) osiloskop kullanılarak nasıl ölçüldüğü çalışılmalıdır. Elektrik ve Elektronik Ölçmeleri Prof.Dr. Halit PASTACI Test ve ölçü aletleri katalogları. Electrical and Electronic Measurements Prof. Dr. Halit PASTACI Test and measurement instrument catalogs.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11
Tüm 3 3 3 3 2 3 3 3 4
Ö1 2 2 3 2 2 4 4 4
Ö2 3 3 3 3 3 3 4
Ö3 4 3 2 3 3 3 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293057&curProgID=5655&lang=tr