Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
1İLF127Hadis Tarihi2+0+02329.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İlahiyat
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Hz. peygamber döneminden itibaren hadislerin yazılması, tedvini ve tasnifi hakkında bilgi verme. Tedvin ve tasnif döneminde ortaya konan eserleri tanıma. Oluşturulan literatürü kavrama.
Dersin İçeriği Ders İçeriğinin Haftalara Dağılımı Hafta No Konular
1. Hadis ve Sünnet kavramları, Hz. Peygamber döneminde hadislerin yazılması.
2. Sahabe ve hadis rivayeti, sahabe döneminde yazılan sahife ve cüzler
3. Hadislerin tedvini ve ilk yazılı hadis kitapları
4. Hadislerin tasnif metodları ve buna göre telif edilen kitaplar
5. Râvilerine göre tasnif edilen hadis edebiyatı
6. Konularına göre tasnif edilen hadis edebiyatı, musannefler
7. Kütüb-i Sitte eserleri câmi türü eserler
8. Kütüb-i Sitte Eserleri sünen türü eserler
9. Ara Sınav
10. Tasnif devri sonrası hadis edebiyatı, müstedrek, müstahrec ve zevâid edebiyatı
11. Şerh edebiyatı ve meşhur şerhler
12. Meşhur şerhler
13. Derleme niteliğindeki hadis eserleri
14. Halk dilinde hadis olarak söylen sözlerle ilgili edebiyat
15. Uydurma hadislerle ilgili edebiyat
Dersin Kaynakları 1. Prof. Dr. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi.
2. Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı
3. Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi.
4. Prof. Dr. Ali Yardım, Hadis I-II.
5. Subhî es-Sâlih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (trc. M. Yaşar Kandemir).
Dersin Yetkilileri
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders; anlatım, tartışma, metin çözümlemesi, kaynak incelemesi ve öğrenci sunumları yöntemleriyle yürütülür.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. İbrahim SAYLAN ibrahimsaylan@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1. Prof. Dr. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi. 2. Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı 3. Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi. 4. Prof. Dr. Ali Yardım, Hadis I-II. 5. Subhî es-Sâlih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (trc. M. Yaşar Kandemir).
1. Prof. Dr. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı 2. Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi. 3. Prof. Dr. Ali Yardım, Hadis I-II. 4. Subhî es-Sâlih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (trc. M. Yaşar Kandemir).
Ders Notları Öğretim üyesi tarafından hazırlanmış ders notları ve haftalık kaynak listeleri kullanılacaktır. Hadis Tarihi kitaplarından istifade edilecektir.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Hadis ve sünnet kavramlarını, İslam düşüncesindeki yerini ve önemini açıklayabilir.
2 Hz. Peygamber döneminde hadislerin nasıl yazıldığını, sözlü olarak nasıl nakledildiğini ve toplumsal işlevlerini açıklayabilir.
3 Sahabe ve Tabiun döneminde hadis rivayetinin şekillerini ve sahife/cüzlerin önemini analiz edebilir.
4 Hadislerin derlenmesi, yazılması ve sınıflandırılması süreçlerini, başlıca hadis koleksiyonlarını ve müelliflerini tanıyabilir.
Beceri 
5 Farklı rivayet yollarını (isnad, metin) tanıyabilir ve kaynaklardan doğruluk değerlendirmesi yapabilir.
6 Sika, adalet, zayıf, sahih gibi temel hadis ilmi terimlerini açıklayabilir.
7 Tarihsel hadis rivayetlerini eleştirel olarak değerlendirebilir; farklı rivayetleri ve metin varyantlarını karşılaştırabilir.
8 Hadislerin derlenme süreçlerinin sosyal, kültürel ve siyasi bağlamlarla ilişkisini açıklayabilir.
Yetkinlik 
9 Hadis tarihi ile ilgili akademik kaynakları etkin şekilde kullanabilir ve özetleyebilir.
10 Seçilen hadis örnekleri üzerinden isnad ve metin analizi yapabilir; rivayet zincirlerinin güvenilirliğini değerlendirebilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş: Hadis ve Sünnet Kavramları
2 Hz. Peygamber Döneminde Hadisler (sözlü nakil, yazma alışkanlıkları, sahife ve cüzler
3 Sahabe Dönemi Hadis Rivayetleri
4 Tabiun Dönemi ve Rivayet Mekanizmaları
5 Hadislerin Tedvini ve Başlıca Koleksiyonlar
6 Isnad ve Metin Analizi Yöntemleri
7 Hadis İlmi Temel Kavramları (sika, adalet, zayıf, sahih
8 Hadis Rivayetlerinin Eleştirel Değerlendirilmesi
9 Sosyal, Kültürel ve Siyasi Bağlamda Hadis Derleme Süreçleri
10 Akademik Kaynak Kullanımı ve Araştırma Yöntemleri
11 Seçilen Hadis Örnekleri Üzerinde Uygulamalı İnceleme
12 Dersin Genel Tekrarı ve Değerlendirme
13 Derleme niteliğindeki hadis eserleri
14 Halk dilinde hadis olarak söylen sözlerle ilgili edebiyat Halk dilinde hadis olarak söylen sözlerle ilgili edebiyat eserleri inceler 1. Prof. Dr. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı 2. Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi. 3. Prof. Dr. Ali Yardım, Hadis I-II. 4. Subhî es-Sâlih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (trc. M. Yaşar Kandemir).
15 Uydurma hadislerle ilgili edebiyat 1. Prof. Dr. Bekir Kuzudişli, Hadis Tarihi Prof. Dr. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı 2. Prof. Dr. Talat Koçyiğit, Hadis Tarihi. 3. Prof. Dr. Ali Yardım, Hadis I-II. 4. Subhî es-Sâlih, Hadis İlimleri ve Hadis Istılahları (trc. M. Yaşar Kandemir).

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Tüm 4 3 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Bi1 3 5 5 2 5 5 5 5 4 5 4 5 4 4 5 4
Bi2 4 3 2 5 2 3 3 3 3 3 3 5 5 5 3 5
Bi3 4 4 5 4 2 1 4 4 5 5 5 2 2 2 5 2
Bi4 4 2 2 2 5 5 5 5 2 2 2 2 5 5 2 5
Be5 4 4 5 2 5 2 2 5 2 5 5 4 4 4 4 4
Be6 5 5 2 5 2 5 5 3 4 5 4 5 2 5 1 1
Be7 4 2 1 2 2 2 1 1 2 5 2 2 2 4 4 4
Be8 3 3 3 3 3 2 5 5 5 5 5 4 5 5 3 3
Ye9 4 4 4 5 5 5 5 5 5 4 4 4 4 3 4 4
Ye10 2 2 2 2 2 2 2 2 3 3 3 3 3 3 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293367&curProgID=5486&lang=tr