Dersin Detayları Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Bölümü / Programı İlahiyat Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Zorunlu Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze Dersin Amacı Hz.Muhammed’in hayatını, şahsiyetini, dönemiyle birlikte sosyal-kültürel ve tarihi bağlam içinde ele alarak anlamak. Cahiliye dönemi Arap toplumundan başlayıp, İslam’ın doğuşu, peygamberlik süreci, hicret, Medine dönemi, veda haccı ve vefata kadar uzanan bir süreçte yaşanan olayları tarihsel ve niteliksel olarak analiz etmek. Dersin İçeriği Siyer Dersi İçeriği (14 Hafta) 1. Hafta: Siyer ilminin tanımı, önemi ve kaynakları Siyer, megazî, şemâil gibi kavramlar; siyerin Kur’an, hadis ve tarih ile ilişkisi. 2. Hafta: Cahiliye Dönemi Arap Toplumu – Coğrafi ve siyasi yapı Arap Yarımadası’nın fiziki yapısı, kabile düzeni, yönetim anlayışı ve toplumsal yapı. 3. Hafta: Cahiliye Dönemi – Dinî ve kültürel hayat Putperestlik, Hanîflik, Yahudilik, Hristiyanlık; edebiyat, panayırlar ve sosyal hayat. 4. Hafta: Hz. Muhammed’in doğumu ve çocukluk yılları Nesebi, doğumu, sütanne dönemi, dedesi ve amcası himayesindeki hayatı. 5. Hafta: Gençlik dönemi ve peygamberlik öncesi hayatı Ticari faaliyetleri, ahlâkî kişiliği (el-Emîn lakabı), Hz. Hatice ile evliliği ve Hılfü’l-Fudûl. 6. Hafta: Vahiy öncesi toplumun durumu ve peygamberliğe hazırlık Mekke toplumunun inanç ve ahlâk yapısı, inziva dönemi ve ilk vahyin geliş süreci. 7. Hafta: İlk vahiy ve İslam’ın gizli tebliğ dönemi İlk Müslümanlar, tebliğin aşamaları ve ilk tepkiler. 8. Hafta: Açık davet dönemi ve Mekke’deki baskılar Müşriklerin baskıları, işkenceler, Habeşistan hicreti ve boykot yılları. 9. Hafta: Hicret öncesi gelişmeler ve Akabe biatları Yesrib (Medine) ile ilişkiler, Akabe biatları ve hicret kararı. 10. Hafta: Hicret ve Medine’de İslam toplumunun inşası Hicret süreci, Mescid-i Nebevî, kardeşlik (muâhât) ve Medine Sözleşmesi. 11. Hafta: Medine dönemindeki savaşlar (Megazî) – I Bedir ve Uhud savaşlarının sebepleri, gelişimi ve sonuçları. 12. Hafta: Medine dönemindeki savaşlar – II Hendek, Benî Kurayza, diğer askerî ve siyasî gelişmeler. 13. Hafta: Hudeybiye Antlaşması, Mekke’nin fethi ve Veda Haccı Antlaşmanın önemi, fetih süreci ve Veda Hutbesi’nin ana mesajları. 14. Hafta: Hz. Peygamber’in vefatı ve örnek şahsiyeti Vefatı, ümmet üzerindeki etkisi; aile hayatı, liderlik anlayışı, ahlâkı ve günümüze yansıyan mirası. Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders, bilgi aktarımının yanı sıra öğrencinin aktif katılımını, eleştirel düşünmesini ve tarihsel olayları analiz edebilmesini hedefleyecek şekilde yapılandırılmıştır. Bu doğrultuda kullanılan temel yöntem ve teknikler şunlardır: 1. Anlatım Yöntemi (Lecture) 2. Soru – Cevap Yöntemi (Q&A) 3. Tartışma Yöntemi (Discussion) 4. Kaynak Analizi (Text & Source Analysis) 5. Vaka Analizi (Case Study) 7. Öğrenci Sunumları (Student Presentations) 8. Multimedya ve Görsel Materyal Kullanımı 9. Karşılaştırmalı Yöntem (Comparative Method) Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Yok Dersi Verenler Doç. Dr. HACİ ATAŞ haciatas@osmaniye.edu.tr Dersin Yardımcıları Yok Dersin Staj Durumu Yok Ders Kaynakları Kaynaklar İbn İshak, Sîre, İbn Hişâm, Sîre, Vâkıdî, Kitâb al-Maghâzî , İbn Sa’d, Tabakât el-Kübra, Taberî, Târîh Rüsûl ve’l-Mülûk. Ders Notları Siyer Dersi – 14 Haftalık Kısa Notlar: 1. Hafta – Siyer İlmine Giriş Siyer kavramının tanımı ve kapsamı Siyer ile tarih, hadis ve megazi ilmi arasındaki ilişki Siyer dersinin amacı ve önemi 2. Hafta – Cahiliye Dönemi Arap Toplumu (Genel Yapı) Kabile sistemi ve sosyal yapı Putperestlik ve dini inanışlar Savaş kültürü, ticaret hayatı ve toplumsal değerler 3. Hafta – Cahiliye Döneminde Kadın, Aile ve Kölelik Kadının sosyal statüsü ve hakları Kız çocuklarına bakış (diri diri gömme gibi uygulamalar) Kölelik ve cariyelik kurumları Miras ve eğitim meseleleri 4. Hafta – Hz. Muhammed’in Doğumu ve Çocukluk Yılları Doğumu (571 – Fil Yılı) Ailesi, sütanne dönemi ve çocukluğu Yetim büyümesi ve hayatındaki ilk zorluklar 5. Hafta – Gençlik Dönemi ve Peygamberlik Öncesi Hayatı Ticaret hayatı ve güvenilirliği (el-Emîn) Hz. Hatice ile evliliği Hilfü’l-Fudûl ve Kâbe hakemliği olayı 6. Hafta – İlk Vahiy ve Peygamberliğin Başlangıcı Hira Mağarası ve ilk vahiy (610) İlk Müslümanlar (Hz. Hatice, Hz. Ali, Hz. Ebû Bekir…) Gizli davet dönemi 7. Hafta – Mekke Dönemi ve Zulüm Yılları Açık davetin başlaması Müslümanlara yapılan eziyetler Boykot süreci ve sosyal baskılar Habeşistan hicreti 8. Hafta – Hicret ve Medine’ye Göç Hicretin nedenleri ve süreci Mekke’den Medine’ye geçiş İslam tarihinde hicretin yeri ve önemi 9. Hafta – Medine’de İslam Toplumunun İnşası Mescid-i Nebevî’nin inşası Muhacir–Ensar kardeşliği (Muâhât) Medine Sözleşmesi (Anayasası) 10. Hafta – Savaşlar ve Savunma Mücadelesi Bedir, Uhud ve Hendek Savaşları Savaşların nedenleri ve sonuçları Kadınların bu süreçteki rolleri Toplumsal dayanışma örnekleri 11. Hafta – Kadın Hakları ve Aile Hayatı Kadın ve erkeğin iman ve ibadette eşitliği Miras, nafaka, şahitlik konuları Evlilik, mehir, aile sorumlulukları Çok evlilik ve cariyelik meselesinin sosyolojik boyutu 12. Hafta – Hudeybiye Antlaşması ve Mekke’nin Fethi Hudeybiye Antlaşması’nın önemi Mekke’nin fethedilişi Putların kaldırılması ve genel af 13. Hafta – Veda Haccı ve Veda Hutbesi Veda Haccı (632) Veda Hutbesi’nin ana mesajları: Adalet Eşitlik İnsan hakları Kardeşlik 14. Hafta – Hz. Peygamber’in Vefatı ve Mirası Hz. Peygamber’in vefatı Sahabenin tepkisi ve İslam toplumu Bıraktığı ahlaki, sosyal ve hukuki miras Siyer bilgisinin günümüz dünyasına katkısı Ders Yapısı Sosyal Bilimler %30 Alan Bilgisi %70

 
 
 
 
  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293369&curProgID=5486&lang=tr