Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3İLF227Hadis I2+0+02329.11.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İlahiyat
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Hadis ve temel Hadis kaynaklarının mahiyeti ve içerikleri hakkında bilgi vermek, bu kaynaklardan faydalanma yollarını öğretmek ve örnek metinler aracılığıyla bu kaynakları okuma becerisi kazandırmak
Dersin İçeriği Hadis ve sünnet kavramlarının mahiyetinin yanı sıra başta Kütüb-i Sitte olmak üzere temel Hadis kaynaklarının yazılış sebep ve metodları hakkında bilgi verilecek ve söz konusu kaynaklardan yararlanma yöntemleri öğretilecektir. Farklı konulara ait örnek hadis metinleri sened ve metin değerlendirmeleri yapılarak okutulacak ve okunan metinlerin nasıl anlaşılması gerektiği hususu üzerinde durulacaktır. Bu bağlamda hadislerin tahrîcinin yanı sıra sened ve metin tenkidi hakkında temel bilgiler verilecektir.
1. Genel hatlarıyla hadis ve sünnet kavramları, mahiyetleri ve aralarındaki ilişki.
2. Hadislerin yazılmasında takip edilen tasnif sistemleri: ale’r-ricâl ve ale’l-ebvâb.
3. Kütüb-i Tis?a musanniflerinin hadisleri değerlendirme metotları.
4. Sıhhat bakımından hadis çeşitlerine âlimlerin yaklaşımı: Zayıf hadisle amel etme.
5. Hadis tahrîci hakkında bilgi vermek ve bunu pratiğe dökmek.
6. Hadis ve sünnetin anlaşılmasında temel ilkeler.
7. İmân bölümüyle ilgili hadis metinleri.
8. Ahkâm bölümüyle ilgili hadis metinleri.
9. Ara Sınav
10. Tarih/Siyer/Cihad bölümüyle ilgili hadis metinleri.
11. Et’ime / Eşribe bölümüyle ilgili hadis metinleri.
12. Tefsir bölümüyle ilgili hadis metinleri.
13. Rikâk bölümüyle ilgili hadis metinleri.
14. Menâkıb bölümüyle ilgili hadis metinleri.
15. Fiten/Melâhim bölümüyle ilgili hadis metinleri.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Ders; anlatım, tartışma, metin çözümlemesi, kaynak incelemesi ve öğrenci sunumları yöntemleriyle yürütülür.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. İbrahim SAYLAN ibrahimsaylan@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1. Buhârî, el-Câmi’u’s-Sahîh. 2. Muslim, el-Câmi’u’s-Sahîh. 3. Ebû Dâvud, es-Sünen. 4. Tirmizî, es-Sünen / el-Câmi. 5. Nesâî, es-Sünen. 6. İbn Mâce, es-Sünen. 7. Mahmud et-Tahhân, Tahrîcü’l-hadîs. 8. İbn Recep el-Hanbelî, Şerhu İleli’t-tahrîc. 9. Hamza el-Melîbârî, Turûku tahrîci’l-hadîs.
Ders Notları Kütüb-i Sitte'nin farklı bölümlerinden istifade edilecektir.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %100

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Hadis ve sünnet kavramlarını, İslam düşüncesindeki yerini ve önemini açıklayabilir.
2 Hz. Peygamber döneminde hadislerin nasıl yazıldığını, sözlü olarak nasıl nakledildiğini ve toplumsal işlevlerini açıklayabilir.
3 Sahabe ve Tabiun döneminde hadis rivayetinin şekillerini ve sahife/cüzlerin önemini analiz edebilir.
4 Hadislerin derlenmesi, yazılması ve sınıflandırılması süreçlerini, başlıca hadis koleksiyonlarını ve müelliflerini tanıyabilir.
Beceri 
5 Farklı rivayet yollarını (isnad, metin) tanıyabilir ve kaynaklardan doğruluk değerlendirmesi yapabilir.
6 Sika, adalet, zayıf, sahih gibi temel hadis ilmi terimlerini açıklayabilir.
7 Tarihsel hadis rivayetlerini eleştirel olarak değerlendirebilir; farklı rivayetleri ve metin varyantlarını karşılaştırabilir.
8 Hadislerin derlenme süreçlerinin sosyal, kültürel ve siyasi bağlamlarla ilişkisini açıklayabilir.
Yetkinlik 
9 Hadis tarihi ile ilgili akademik kaynakları etkin şekilde kullanabilir ve özetleyebilir.
10 Seçilen hadis örnekleri üzerinden isnad ve metin analizi yapabilir; rivayet zincirlerinin güvenilirliğini değerlendirebilir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Giriş: Hadis ve Sünnet Kavramları
2 Hz. Peygamber Döneminde Hadisler (sözlü nakil, yazma alışkanlıkları, sahife ve cüzler
3 Sahabe Dönemi Hadis Rivayetleri
4 Tabiun Dönemi ve Rivayet Mekanizmaları
5 Hadislerin Tedvini ve Başlıca Koleksiyonlar
6 Isnad ve Metin Analizi Yöntemleri
7 Hadis İlmi Temel Kavramları (sika, adalet, zayıf, sahih
8 Hadis Rivayetlerinin Eleştirel Değerlendirilmesi
9 Sosyal, Kültürel ve Siyasi Bağlamda Hadis Derleme Süreçleri
10 Akademik Kaynak Kullanımı ve Araştırma Yöntemleri
11 Seçilen Hadis Örnekleri Üzerinde Uygulamalı İnceleme
12 Dersin Genel Tekrarı ve Değerlendirme

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Tüm 4 4 4 4 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4
Bi1 5 5 5 5 4 4 4 4 4 4 3 3 3 3 3 3
Bi2 4 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5
Bi3 5 5 5 4 2 1 2 2 2 5 5 5 3 3 3 3
Bi4 5 5 4 4 5 5 5 4 4 4 3 3 3 3 3 3
Be5 3 3 3 2 2 2 2 3 3 3 3 4 4 4 4 4
Be6 5 5 5 5 5 5 5 3 4 5 5 5 5 5 5 5
Be7 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 3 5 5 5 5 5
Be8 2 2 2 2 2 2 2 2 5 5 3 4 3 3 3 3
Ye9 3 5 5 3 3 5 5 5 5 5 5 5 5 3 5 5
Ye10 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293391&curProgID=5486&lang=tr