Dersin Detayları Dersin Dili Türkçe Dersin Düzeyi Lisans Bölümü / Programı İlahiyat Öğrenim Türü Örgün Öğretim Dersin Türü Zorunlu Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze Dersin Amacı İslam Tarihi II dersi, Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklu dönemlerinde İslam toplumunun siyasi, sosyal, kültürel ve dini gelişimini anlamalarını amaçlar. Bu dersle öğrenciler Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklular dönemlerinde meydana gelen olayları, kurumları ve düşünsel hareketleri tarihsel bağlam içinde kavrayarak değerlendirebilmeyi öğrenirler. Dersin İçeriği İslam Tarihi II – 14 Haftalık Kısa Notlar Hafta 1 – Dersin Tanıtımı Dersin amacı: Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklular dönemini anlamak. Tarihsel yaklaşım, kaynak kullanımı ve analiz yöntemleri. Hafta 2 – Abbasiler Öncesi Arap Dünyası ve Emeviler Emevi döneminin siyasi yapısı ve fetihler. Toplumsal yapı: Araplar, Müslüman olmayan halklar, köleler. Hafta 3 – Abbasilerin Kuruluşu ve Devlet Örgütlenmesi Abbasiler’in iktidara yükselişi. Halifelik sistemi, başkentler: Kufe, Samarra, Bağdat. Hafta 4 – Abbasiler’de Siyasi ve Askeri Gelişmeler Halifeler ve yönetim tarzları. İsyanlar ve bastırılmaları. Sınır genişlemeleri ve fetihler. Hafta 5 – Abbasiler’de Sosyal ve Kültürel Hayat Toplumsal yapı, kadınların durumu ve kölelik. Eğitim ve kültürel faaliyetler. Hafta 6 – Abbasiler’de Bilim, Felsefe ve Sanat Beytü’l-Hikme ve bilimsel çalışmalar. Felsefe, edebiyat, mimari ve sanat. Hafta 7 – Abbasiler’de Hukuk ve Düşünsel Hareketler Fıkıh ve mezheplerin oluşumu. Kelam ve teolojik tartışmalar. Ehl-i Sünnet ve diğer düşünce akımları. Hafta 8 – Endülüs Emevileri’nin Kuruluşu ve Siyasi Yapısı İber Yarımadası’nda Emeviler’in yükselişi. Kurtuba yönetimi ve toplumsal örgütlenme. Hafta 9 – Endülüs Emevileri’nde Toplum ve Kültür Toplumsal yapı ve etnik gruplar. Kadınların durumu, eğitim ve kültür. Hafta 10 – Endülüs Emevileri’nde Bilim ve Sanat Felsefe, matematik, tıp ve astronomi. Mimari, el sanatları, estetik anlayış. Avrupa üzerindeki etkiler. Hafta 11 – Büyük Selçukluların Kuruluşu ve Siyasi Yapısı Selçukluların yükselişi ve Abbasiler ile ilişkisi. Devlet örgütlenmesi ve sancak sistemi. Askeri ve siyasi yapı. Hafta 12 – Büyük Selçuklular’da Toplum ve Din Nüfus yapısı ve sosyal hiyerarşi. İslam hukuku, mezhep ilişkileri. Medrese ve bilimsel gelişmeler. Hafta 13 – Büyük Selçuklular’da Kültür ve Sanat Mimari, el sanatları ve şehirleşme. Medrese ve eğitim kurumları. Kültürel ve entelektüel hayat. Hafta 14 – Genel Değerlendirme ve Tartışma Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklu dönemlerinin karşılaştırılması. Siyasi, sosyal, kültürel ve dini etkilerin analizi. Öğrenci sunumları ve tartışmalar ile dersin özetlenmesi. Dersin Yöntem ve Teknikleri 1. Anlatım (Takrir) Yöntemi 2. Soru-Cevap Yöntemi 3. Tartışma Yöntemi 4. Metin ve Kaynak Analizi 5. Görsel Materyal Kullanımı Ön Koşulları Yok Dersin Koordinatörü Yok Dersi Verenler Doç. Dr. HACİ ATAŞ haciatas@osmaniye.edu.tr Dersin Yardımcıları Yok Dersin Staj Durumu Yok Ders Kaynakları Kaynaklar İbn Kesir, El-Bidâye ve’n-Nihâye, Taberî, Târîh Rüsûl ve’l-Mülûk, İbn Hişâm, Sîre, Prof. Dr. Mehmet İpşirli, İslam Tarihi, Prof. Dr. İsmail Kara. Ders Notları İslam Tarihi II – 14 Haftalık Kısa Notlar Hafta 1 – Dersin Tanıtımı Amaç: Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklu dönemlerini anlamak. Tarihsel yaklaşım, kaynak kullanımı ve analiz yöntemleri. Hafta 2 – Abbasiler Öncesi Arap Dünyası ve Emeviler Emevi döneminin siyasi yapısı ve fetihler. Toplumsal yapı: Araplar, Müslüman olmayan halklar, köleler. Hafta 3 – Abbasilerin Kuruluşu ve Devlet Örgütlenmesi Abbasilerin iktidara yükselişi. Halifelik sistemi, başkentler: Kufe, Samarra, Bağdat. Hafta 4 – Abbasiler’de Siyasi ve Askeri Gelişmeler Halifeler ve yönetim tarzları. İsyanlar ve bastırılmaları. Sınır genişlemeleri ve fetihler. Hafta 5 – Abbasiler’de Sosyal ve Kültürel Hayat Toplumsal yapı, kadınların durumu ve kölelik. Eğitim ve kültürel faaliyetler. Hafta 6 – Abbasiler’de Bilim, Felsefe ve Sanat Beytü’l-Hikme ve bilimsel çalışmalar. Felsefe, edebiyat, mimari ve sanat. Hafta 7 – Abbasiler’de Hukuk ve Düşünsel Hareketler Fıkıh ve mezheplerin oluşumu. Kelam ve teolojik tartışmalar. Ehl-i Sünnet ve diğer düşünce akımları. Hafta 8 – Endülüs Emevileri’nin Kuruluşu ve Siyasi Yapısı İber Yarımadası’nda Emevilerin yükselişi. Kurtuba yönetimi ve toplumsal örgütlenme. Hafta 9 – Endülüs Emevileri’nde Toplum ve Kültür Toplumsal yapı ve etnik gruplar. Kadınların durumu, eğitim ve kültür. Hafta 10 – Endülüs Emevileri’nde Bilim ve Sanat Felsefe, matematik, tıp ve astronomi. Mimari, el sanatları, estetik anlayış. Avrupa üzerindeki etkiler. Hafta 11 – Büyük Selçukluların Kuruluşu ve Siyasi Yapısı Selçukluların yükselişi ve Abbasiler ile ilişkisi. Devlet örgütlenmesi ve sancak sistemi. Askeri ve siyasi yapı. Hafta 12 – Büyük Selçuklular’da Toplum ve Din Nüfus yapısı ve sosyal hiyerarşi. İslam hukuku, mezhep ilişkileri. Medrese ve bilimsel gelişmeler. Hafta 13 – Büyük Selçuklular’da Kültür ve Sanat Mimari, el sanatları ve şehirleşme. Medrese ve eğitim kurumları. Kültürel ve entelektüel hayat. Hafta 14 – Genel Değerlendirme ve Tartışma Abbasiler, Endülüs Emevileri ve Büyük Selçuklu dönemlerinin karşılaştırılması. Siyasi, sosyal, kültürel ve dini etkilerin analizi. Öğrenci sunumları ve dersin özetlenmesi. Ders Yapısı Sosyal Bilimler %30 Alan Bilgisi %70

 
 
 
 
  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293396&curProgID=5486&lang=tr