Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
3SEC243İslam Hukuk Literatürü2+0+02405.07.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İlahiyat
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Seçmeli
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı İslam hukukunun ortaya çıkışı, gelişim süreci, temel kaynakları, mezhepler, klasik literatürü ve çağdaş hukuk çalışmalarındaki yerini öğretmektir.
Dersin İçeriği Bu derste İslam hukukunun tanımı, tarihsel gelişimi, temel kaynakları, İslam hukuk ekolleri, mezheplerin oluşum süreçleri, mezheplerin temel metodolojik özellikleri, İslam hukuk literatürü ile klasik ve modern fıkıh çalışmaları ele alınmaktadır.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Anlatım Yöntemi, Soru-cevap, Tartışma, Örnek olay incelemesi ve Beyin fırtınası.
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Muhammed CUCAK muhammedcucak@gmail.com
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar Saffet KÖSE (2016). İslam Hukukuna Giriş. Hikmetevi Yayınları Muhammed Ebû Zehre (2010). Mezhepler Tarihi. Anka Yayıncılık İsmâil Sâlim Abdülâl (2008). el-Ba?sü'l-Fıkhî.
Ders Notları İslam Hukukuna Giriş kitabının ilgili bölümleri.

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %20
Alan Bilgisi %80

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 2 28
Ara Sınavlar 1 20 20
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 40 40
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 4 116

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 İslam hukukunun kaynaklarını tanımlar.
2 İslam hukuk mezheplerinin metodolojik özelliklerini karşılaştırır.
3 Mezheplerin görüş farklılıklarının sebeplerini değerlendirir.
4 İslam hukuk literatürünün temel eserlerini tanır.
5 Klasik fıkıh literatürünü inceler.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 İslam hukuk ekollerinin ortaya çıkışı ve mezheplerin teşekkülü. Mezheplerin ortaya çıkış sebeplerini okuyunuz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri
2 Hanefî Mezhebi: kuruluşu, imamı, metodolojisi ve temel özellikleri. Hanefî mezhebi bölümünü okuyarak delil anlayışını özetleyiniz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri
3 Hanefî Mezhebinin tarihî gelişimi, yayılışı ve temel eserleri. Hanefî literatüründen temel eserleri listeleyiniz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri
4 Mâlikî Mezhebi: kuruluşu, metodolojisi ve temel özellikleri. Mâlikî mezhebi bölümünü okuyarak amel-i ehl-i Medîne kavramını araştırınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri
5 Şâfiî Mezhebi: kuruluşu, metodolojisi ve temel özellikleri. Şâfiî mezhebinin usul anlayışını özetleyiniz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
6 Hanbelî Mezhebi: kuruluşu, metodolojisi ve temel özellikleri. Hanbelî mezhebinin temel özelliklerini okuyunuz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
7 İslam hukuku literatürüne giriş ve klasik fıkıh eserleri. Literatür bölümünü okuyarak temel eser türlerini sınıflandırınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
8 Hanefî, Mâlikî, Şâfiî ve Hanbelî mezheplerinin temel kaynakları. Her mezhebin temel eserlerini listeleyiniz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
9 Ahkâmü'l-Kur'ân ve Ahkâm hadisleri literatürü. Ahkâm ayetleri ve ahkâm hadisleri kavramlarını araştırınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
10 Ahkâmü's-sultâniyye, siyaset-i şer'iyye ve siyer literatürü. İlgili eserlerden birini inceleyerek kısa bilgi hazırlayınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
11 Küllî kaideler, el-Eşbâh ve'n-Nezâir, Kavâid ve Furûk literatürü. Küllî kaideler hakkında örnekler hazırlayınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
12 Tahrîcü'l-fürû', vakıf, fıkıh terimleri ve tabakat literatürü. Vakıf ve fıkıh terimleriyle ilgili temel kavramları araştırınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
13 Kadılık, şurût, sicillât, emvâl, harâc ve hiyel literatürü. İlgili literatür türlerinden birini inceleyiniz. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.
14 Kaynak eserlerden yararlanma usulü, genel değerlendirme ve dönem tekrarı. Dönem boyunca tutulan notları gözden geçirerek genel tekrar yapınız. İslam hukukuna giriş kitabının ilgili yerleri.

 
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Tüm 3 1 1 3 1 1 1 2 1 3 1 1 2 1 1 3
Ö1 4 1 1 3 1 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 3
Ö2 4 1 1 3 1 1 1 3 1 3 1 3 2 1 1 3
Ö3 1 1 2 3 1 1 2 2 1 3 1 1 2 1 1 3
Ö4 4 1 1 3 1 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 3
Ö5 4 1 1 3 2 1 1 1 1 3 1 1 2 1 1 3

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek