Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6İLF338İslam Mezhepleri Tarihi II2+0+02301.12.2025

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İlahiyat
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı İslam düşünce tarihininde ortaya çıkan siyasi-itikadi nitelikli mezhepler ve bunların içerisinde yer aldığı din anlayışlarının genel özellikleri hakkında bilgi sahibi olmak, alanla ilgili analiz, yorum ve mukayese becerisi kazanmak.
Dersin İçeriği Bu ders, İslam mezheplerinin klasik dönemden sonraki gelişimlerini, özellikle Sünnî, Şiî ve Haricî akımlar ile kelâmî yapılanmaları ayrıntılı biçimde ele alır. Farklı mezheplerin doğuş sebepleri, tarihsel rolleri, temel doktrinleri ve günümüze etkileri değerlendirilir.
Dersin Yöntem ve Teknikleri Teorik Anlatım, Tartışma, Metin ve Kaynak Analizi, Soru- Cevap
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Süleyman ÇAM https://akbis.osmaniye.edu.tr/profil-suleymancam suleymancam@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar İslam Mezhepleri Tarihi, ed. Hasan Onat- Sönmez Kutlu, Ankara 2012
Sönmez Kutlu, Alevilik- Bektaşilik Yazıları, Ankara 2006
Ders Notları Çetin, Maksut-Batur, Muhammed Raşit, Editörler (2023), İslam Mezhepleri Tarihi, İstanbul: Lisans Yayıncılık
Sınavlar Çoktan seçmeli

Ders Yapısı
Sosyal Bilimler %30
Alan Bilgisi %70

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Sıra NoAçıklama
1 Sünni din anlayışını tanır ve temel görüşlerini açıklar
2 İmamiyye Şiası, Zeydilik ve İsmaililiğin gümüzdeki konumlarını, temel görüşlerini, coğrafi dağılımlarını ve literatürünü bilir
3 Babilik-Bahailik ve Kadıyaniliğin doğuşu, temel görüşlerini, coğrafi dağılımlarını ve literatürünü bilir
4 Yezidilik, Dürzilik ve Nusayriliğin, doğuşu, temel görüşleri, coğrafi dağılımları ve literatürünü bilir
5 Anadolu Aleviliği ve Şiilik arasındaki benzerlik ve farklılıkları sayar

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Şia'nın İsimlendirilişi, teşekkülü, ilk Şii fikirlerin ortaya çıkışı ve fırkalaşma süreci Hz. Ali dönemi ve Cemel–Sıffîn olaylarını tekrar etmek Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
2 İmamiyye- İsnaaşeriyye Şiası, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları On iki imam listesini hazırlama, İmamet, masumiyet ve gaybet inançlarını araştırma, Şiî hadis kaynaklarına kısa bir göz atma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
3 Zeydilik; doğuşu, tarihçesi, görüşleri, literatürü ve günümüzdeki durumları Zeyd b. Ali’nin hayatı ve siyasi tavrı hakkında kısa okuma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
4 İsmaililik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Fatımi Devleti’nin ortaya çıkışı hakkında kısa bir özet hazırla Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
5 Dürzilik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Dürziliğin günümüzdeki coğrafi dağılımını kısa not hâlinde yaz. Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
6 Nusayrilik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Nusayri düşüncede bâtınî yorumun yerini açıklayan kısa bir paragraf yaz. Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
7 Yezidilik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Yezidiliğin tanımı, Melek Tavus, tarihsel köken tartışmaları ve coğrafi dağılımı hakkında araştırma yapma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
8 Babilik Bahailik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Babilik ve Bahailiğin tarihçesi, teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları hakkında makale okuma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
9 Kadiyanilik, isimlendirme, tarihçesi ve teşekkülü, görüşleri ve günümüzdeki durumları Kadiyanilerin kutsal metinleri ve Mirza Gulam Ahmed'in eserleri hakkında literal taraması yapma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
10 Alevîlik, Teşekkülü, Türklerin İslamlaşma seyri, Selçuklu ve Osmanlı döneminde Alevîlik Türklerin İslamlaşma seyri, Selçuklu ve Osmanlı döneminde Alevîlik hakkında özet bir metin hazırlama Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Çağımızda İtikadi İslam Mezhepleri, İstanbul: Şi-to Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şii İslam’a Giriş: On İki İmam Şiiliğinin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul:İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi(1996), Türkiye’de Alevîlik Bektaşilik İslam Mezhepleri Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları
11 Alevîliğin İlmî Kaynakları Alevîliğin İlmî Kaynaklarının listesini oluşturma Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Doctrinal Islamic Sects in Our Time, Istanbul: Şito Publications Halm, H. (1991). Shiism. Trans. İsmail Akkoyunlu. Istanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). An Introduction to Shi'ism: The History and Beliefs of Twelver Shi'ism. Trans. Selahattin Ünal. Istanbul: İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi (1996), Alevism and Bektashism in Turkey Handbook of the History of Islamic Sects (2012) (Commission), Ankara: Grafiker Publications
12 Alevîliğin Din Anlayışı Alevîliğin din anlayışı hakkındaki görüşleri tespit etme Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Doctrinal Islamic Sects in Our Time, Istanbul: Şito Publications Halm, H. (1991). Shiism. Trans. İsmail Akkoyunlu. Istanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). An Introduction to Shi'ism: The History and Beliefs of Twelver Shi'ism. Trans. Selahattin Ünal. Istanbul: İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi (1996), Alevism and Bektashism in Turkey Handbook of the History of Islamic Sects (2012) (Commission), Ankara: Grafiker Publications
13 Çağdaş İslam Akımları: Hint Alt Kıtasındaki ve Afrika'daki Akımlar, Çağdaş İslam Akımlar: Hint Alt Kıtasındaki ve Afrika'daki Akımların önde gelen şahsiyetlerini tespit etme Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Doctrinal Islamic Sects in Our Time, Istanbul: Şito Publications Halm, H. (1991). Shiism. Trans. İsmail Akkoyunlu. Istanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). An Introduction to Shi'ism: The History and Beliefs of Twelver Shi'ism. Trans. Selahattin Ünal. Istanbul: İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi (1996), Alevism and Bektashism in Turkey Handbook of the History of Islamic Sects (2012) (Commission), Ankara: Grafiker Publications
14 Ortadoğu, Uzakdoğu ve Orta Asya'daki Akımlar Ortadoğu, Uzakdoğu ve Orta Asya'daki Akımlar hakkında bilgi toplama Fığlalı, Ethem Ruhi (2001), Günümüzde İslami Mezhepler, İstanbul: Şito Yayınları Halm, H. (1991). Şiilik. Çev. İsmail Akkoyunlu. İstanbul: Kitabevi. Momen, M. (2006). Şiiliğe Giriş: On İki İmamcı Şiiliğin Tarihi ve İnançları. Çev. Selahattin Ünal. İstanbul: İz Yayıncılık. Fığlalı, Ethem Ruhi (1996), Türkiye'de Alevilik ve Bektaşilik İslam Mezheplerinin Tarihi El Kitabı (2012) (Komisyon), Ankara: Grafiker Yayınları

 
Ders İçin Önerilen Diğer Dersler
İLF337 İslam Mezhepleri Tarihi I
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Tüm 3 3 3 3 3 3 4 3 3 3 3 4 3 3 4 3
Ö1 4 3 4 3 4 4 2 4 4 4 4 4 4 4 4 3
Ö2 3 2 4 2 4 2 4 2 4 3 4 5 4 3 3 2
Ö3 3 3 2 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3 3
Ö4 3 2 4 4 2 4 5 4 2 4 2 4 3 4 4 4
Ö5 2 4 3 4 4 4 4 3 4 2 4 3 3 3 4 4

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek

  
  https://obs.osmaniye.edu.tr/oibs/bologna/progCourseDetails.aspx?curCourse=293442&curProgID=5486&lang=tr