Dersin Ayrıntıları
YarıyılKoduAdıT+U+LKrediAKTSSon Güncelleme Tarihi
6İLF342Hadis IV2+0+02319.06.2026

 
Dersin Detayları
Dersin Dili Türkçe
Dersin Düzeyi Lisans
Bölümü / Programı İlahiyat
Öğrenim Türü Örgün Öğretim
Dersin Türü Zorunlu
Dersin Öğretim Şekli Yüz Yüze
Dersin Amacı Bu dersin amacı, Hz. Peygamber’in dini otoritesi ve İslam düşüncesindeki konumunu hadis ilmi çerçevesinde ele almak ve hadislerin anlaşılması ve değerlendirilmesinde kullanılan temel usul ve yöntemleri tanıtmaktır. Bu kapsamda sened ve metin tenkidi, cerh ve ta'dîl, ilelü'l-hadîs, muhtelifü'l-hadîs ve garîbü'l-hadîs gibi disiplinler ile tahrîc, nâsih-mensûh, esbâb-ı vürûd ve fıkhu'l-hadîs yaklaşımları hakkında temel bilgi kazandırılması amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriği Ders; Hz. Peygamber’in görevleri, sened ve metin tenkidi, cerh ve ta'dîl, ilelü'l-hadîs, muhtelifü'l-hadîs ve garîbü'l-hadîs, tahrîc yöntemleri, nâsih-mensûh, esbâb-ı vürûd ve fıkhu'l-hadîs konuları ile klasik hadis kaynaklarının metodolojik analizini kapsar.
Dersin Yöntem ve Teknikleri - Anlatım, - Metin Analizi, - Örnek Olay İncelemesi, - Soru-Cevap, - Tartışma ve Yorumlama
Ön Koşulları Yok
Dersin Koordinatörü Yok
Dersi Verenler Doç. Dr. Rıdvan YARBA ridvanyarba@osmaniye.edu.tr
Dersin Yardımcıları Yok
Dersin Staj Durumu Yok

Ders Kaynakları
Kaynaklar 1. İsmail Lütfi Çakan, Hadis Edebiyatı: Türler, Özellikler, Faydalanma Usulleri; 2. Ahmet Yücel, Hadis Usulü; 3. Talat Koçyiğit, Hadis Usulü; 4. Mehmet Görmez, Sünnet ve Hadisin Aktüel Değeri.
Ders Notları Öğretim üyesi tarafından hazırlanan ders sunumları, güncel makaleler ve ders planındaki ihtisas dallarına ait seçme akademik metinler ile kaynak analiz dokümanları.

Ders Yapısı
Matematik ve Temel Bilimler %0
Mühendislik Bilimleri %0
Mühendislik Tasarımı %0
Sosyal Bilimler %30
Eğitim Bilimleri %0
Fen Bilimleri %0
Sağlık Bilimleri %0
Alan Bilgisi %70

Planlanan Öğrenme Aktiviteleri ve Metodları
Etkinlikler ayrıntılı olarak "Değerlendirme" ve "İş Yükü Hesaplaması" bölümlerinde verilmiştir.

Değerlendirme Ölçütleri
Yarıyıl Çalışmaları Sayısı Katkı
Ara Sınav 1 % 40
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 % 60
Toplam :
2
% 100

 
AKTS Hesaplama İçeriği
İş Yükü Sayısı Süre Toplam İş Yükü (Saat)
Ders Süresi 14 2 28
Sınıf Dışı Ç. Süresi 14 3 42
Ara Sınavlar 1 8 8
Yarıyıl Sonu Sınavı 1 12 12
Toplam İş Yükü   AKTS Kredisi : 3 90

 
Dersin Öğrenme Çıktıları: Bu dersin başarılı bir şekilde tamamlanmasıyla öğrenciler şunları yapabileceklerdir:
Bilgi 
1 Hz. Peygamber’in dini otoritesini ve hadis ilminin temel kavramlarını açıklar.
Beceri 
2 Sened ve metin tenkidi yöntemlerini kullanarak rivayetlerin sıhhatini değerlendirir.
3 Hadis metinlerini temel usul çerçevesinde analiz eder ve yorumlar.
Yetkinlik 
4 Hadis literatüründeki farklı yaklaşımları akademik düzeyde değerlendirir.
5 Klasik hadis kaynaklarını metodolojik açıdan karşılaştırarak eleştirel yorum geliştirir.

 
Ders Konuları
HaftaKonuÖn HazırlıkDökümanlar
1 Hadis ve Sünnetin İslam’daki yeri, hadis ilminin temel kavramları, Hz. Peygamber’in dini otoritesi ve rivayet–dirayet tasnifinin tarihsel gelişimi Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
2 Hadis tenkidi faaliyetinin temelleri, sened tenkidinin gerekçeleri, metin tenkidinin gelişimi ve temel ilkeleri Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
3 Cerh ve ta’dîl ilmi, tarihsel gelişimi, râvi değerlendirme kriterleri ve rivayet örnekleri üzerinden uygulamalı analiz Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
4 İlelü’l-hadîs ilmi, gizli kusur tespiti yöntemleri, literatür ve vaka analizleri Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
5 Muhtelifü’l-hadîs, hadisler arası ihtilaf sebepleri, çözüm yöntemleri ve metin analizleri Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
6 Garîbü’l-hadîs, kavramsal çerçeve, nadir kelimeler ve literatür incelemesi Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
7 Tahrîc yöntemleri, kaynak tespiti, uygulama teknikleri ve örnek hadis çalışmaları Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
8 Nâsih-mensûh ilmi, neshin şartları, hadislerde nesh uygulamaları ve literatür incelemesi Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
9 Ara Sınav İlk sekiz haftaya ait konu başlıklarının genel tekrarının yapılması. Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
10 Esbâbü vürûdi’l-hadîs, hadis bağlam analizi, tarihsel arka plan ve örnek incelemeler Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
11 Fıkhu’l-hadîs, yorum yöntemleri, hadislerden hüküm çıkarma süreçleri ve uygulamalar Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
12 Şerhu’l-hadîs, yorum geleneği, şerh türleri ve metodolojik analiz Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
13 Tematik hadis çalışmaları ve Riyâzü’s-Sâlihîn’in metodolojik analizi, kaynak yapısı ve örnek hadis incelemeleri Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
14 Kenzü’l-Ummâl ve Keşfü’l-Hafâ eserlerinin metodolojik analizi, kaynak kullanımı ve karşılaştırmalı değerlendirme Ders kapsamında işlenecek konuya ilişkin temel kaynakların ve ilgili hadis metinlerinin önceden okunması ve derse hazırlıklı gelinmesi Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri
15 Dönem sonu genel tekrarı yapmak Dönem boyunca işlenen tüm konuların genel tekrar ve değerlendirmesinin yapılması Ders notları, sunumlar, temel ve yardımcı kaynaklar ile öğretim elemanı tarafından paylaşılan diğer eğitim materyalleri

 
Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları
Dersin Program Çıktılarına Katkısı
P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P11 P12 P13 P14 P15 P16
Tüm 4 1 1 1 4 4 1 1 4 4 1 3 4 2 1 1
Bi1 5 2 1 1 3 2 1 1 2 3 1 5 2 1 1 2
Be2 4 1 1 1 3 5 1 1 3 5 1 2 2 1 1 1
Be3 4 1 1 1 5 4 1 1 3 3 1 4 5 2 1 1
Ye4 3 1 2 2 4 4 1 1 5 5 2 2 5 2 2 1
Ye5 3 1 2 2 3 4 1 2 5 5 2 2 4 2 2 1

  Katkı Düzeyi: 1: Çok Düşük 2: Düşük 3: Orta 4: Yüksek 5: Çok Yüksek